*Öncelikle elimizde ne var,buna bakmalı: tapu tahsis belgesi mi? Veya sadece imar affı müracaatı/başvuru dilekçesi,2000TL.lik makbuz mu? Buna göre izlenecek yol farklıdır.

Genel Yetkili Mahkeme(Asliye Hukuk):Tapu tahsis belgesine dayalı,tapu iptal ve tescil davası:

*Şayet elimizde tapu tahsis belgemiz varsa işimiz kolay.Bunun için öncelikle tapu kaydına bakmalıyız.Tapunun beyanlarhanesinde tahsis şerhi tapu kaydında gözüküyor mu. Bu yer kime ait, halen kamu kurumuna ait bir yer mi.

*Zira ancak kamu kurumuna ait(vakıf,hazine,belediye,il özel idaresi)yerler için geçerli olup,özel mülke,şahsa ait yerlerde imar affı-tapu tahsis geçerli değil.

*T.Tahsissin verildiği anda kamu kurumuna ait olması,daha sonra buranın başka bir kuruma geçmesi,tahsisin varlığını etkilemez.

*Dava şartı için ıslah-imar planların yapılması aransa da,şayet verildiğinde zaten imarlı bir parselse, ıslah imara gerek yok.Doğrudan tescil talebine hiçbir engel yok.

*Önemli olan müstakil parsel olması.Verildiği anda müstakil olması.Ve müstakilen kamu kurumuna ait bulunması.Gerçek kişiye veya gerçek kişiyle hisseli durumda bulunması, engeldir. Sonradan hisseli duruma düşülmesi,gerçek kişiyle hisseli bulunulması ise,engel değildir.

*El değiştirmede,tahsisin devrinde,devrelan/satın alan kişi için tapulu yerin olmaması şartı aranmaz.

*T.Tahsisin geçerliliği için, üzerinde yapının halen var olması gerekmektedir.

*Kişinin tapulu yeri olmaması şartı,mirasçılar için zorunlu değildir,tapulu yeri de olsa,tapu tahsisli yeri tapuya çevirebilir.

*Sit alanında kalan yerlerde tapu tahsis olamaz,iptal edilir.

*Gecekondunun bulunduğu alan,birden çok kamu arazisinde kalabilir.Şayet 400m2.yi geçmiyorsa tapu tahsis belgemiz varsa hepsinin tapusunu alabiliriz.

*Taşınmazın,gecekondunun bulunduğu yerde Asliye Hukuk Mahkemesinde tapu tahsis belgesine dayalı tapu iptal ve tescil davası açılır.

İdari yargı/Danıştay:Tapu tahsis belgesinin iptalinin veya verilmemesi işleminin iptali:

*Şayet elimizde tapu tahsisimiz yok,sadece 2805'e göre müracaat ve 2981'e göre başvuru dilekçesi ile 2000TL.lik makbuzumuz varsa,izlenecek yol doğrudan tapu davası olamaz.

*Elimizde hiçbir belge yok,süresinde (1983-1987)başvuruda bulunduk ama,belgeyi kaybettik,büyüklerde vefat ettiğinden tam olarak ne olduğunu bilemiyoruz.Bu gibi durumlarda-İstanbul için-Büyükşehir Belediyesi'nin Beyazıt'taki Mesken Müdürlüğünden , "İmar Affı Sicil Bürosu"ndan kim adına dilekçe verilmişse onun adıyla sorgulama yapmak mümkün.Şayet varsa tasdikli bir örneğini buradan alarak,idari yargı için resmi belgeyi temin etmiş sayılırsınız.

*Önce parselin/arsanın sahibi kamu kurumuna "tapu tahsis belgesi veya doğrudan tapu" talebinde bulunulması gerekmektedir.Şayet 60 gün içinde olumlu cevap verilmezse veya hiç verilmezse,sonraki 60 gün içinde İdare Mahkemesine dava açılır.

*Vakıflar genellikle, "tapulu arazisi var" gerekçesini gösterir,bu gerekçe genellikle bertaraf edilir.

*Çok katlı yerler için, tahsis geçerli değildir,denilir.2005'yılından itibaren maalesef Danıştay bu yönde olumsuz içtihatı yerleşik kural haline getirmiştir.

*Sonradan sit alanında kalmasında 13/a'dan istifadeye-başka yerden arazi verilmesine imkan tanımamaktadır.

*(Sembolik)bedel ödenmişse veya ilk taksitler yatmışsa,(Geçici-2.md.gereği)belirlenen bu bedelin haricinde başka bedel alınamaz görüşündedir.

*İdari yargıdan alınacak karar,idareyi zorlayıcı gücü yoktur.Bu bir doğrudan tapu imkanı vermez.Bu kararla tapu tahsisin tapuya işlenmesini sağlarsınız,yani tapu tahsis belgesini alırsınız.

*Kesinleşmiş idari yargı kararından sonra ilgili kurum genellikle "belirlenen bedel üzerinden" tapu vermektedir.İsterse kişi-kesinleşmiş idari yargı kararına müsteniden (daha az bedel mukabili)doğrudan Asliye Hukuk Mahkemesinde tapu davası açabilir.

İdari yargı/danıştay ile, genel yetkili mahkemelerin/Yargıtay'ın arasındaki farklar:

*Her ikisinde de temel unsur,başvuru/müracaat esnasındaki şartlar aranır.Bu esnada hak sahipliği şartlarının olup olmadığı önemli.Şayet hak sahibi olmadığı halde, tapu tahsis verilmişse, re'sen her aşamada iptale konu olur.

*İdari yargı,yasanın lafzına bakmıyor,yorum getirerek, gecekondunun haricinde çok katlı yerleri yasa kapsamında değerlendirmiyor.Çok katlı yerler için "barınma ihtiyacının dışına çıkıldığı" gerekçesiyle yasadan istifadeye imkan tanımıyor.

*Yargıtay için fark etmiyor.Yargıtay her ne olursa olsun,ortada geçerli tapu tahsis varsa çok katlı bina da olsa tapu almaya imkan tanıyor.

*İdari yargı/Danıştay,daha önce arsa parası ödenmiş veya taksitler halinde ödenmeye başlanmışsa (tapu tahsis dosyasında tespitte belirlenen-sembolik rakam)bunu yeterli görüyor.Başkaca bir bedel alınamaz diyor.Yargıtay tam tersini söylüyor.Yargıtaya göre,bu sembolik para arsa bedeli sayılamaz,mutlaka dava tarihi itibariyle rayiç bedel tahsil edilmelidir.

*Tapu tahsis gecekonduya sıkı sıkıya bağlı olduğundan,Danıştay gecekondunun yıkılmasıyla, tapu tahsis geçersizdir,yasadan istifade bitmiştir,görüşündedir.

*Yargıtay ise,(özellikle,men-i müdahale de)gecekondunun yıkılması değil,tapudan şerhin silinmesi önemli,şerh olduğu müddetçe/tahsis iptal edilinceye kadar,tapu tahsis geçerli sayıldığından,tahsise üstünlük tanıyor.

*Sonradan idari tasarrufla,gecekondunun muhafazası mümkün olmayan durumlarda aynı eşdeğerde 13/a md.si gereği başka bir yer tahsis edilir.

*Yasadan istifade durumlarında,-18/d.md.si gereği-ecrimisil/işgal tazminatı olmaz. 22.md.gereği,daha önceden kesinleşmiş karar olsa bile,ecrimisil,yıkım,men olmaz.Hatta "durdurulmasına" karar verilir.

NOT:İmar affı ve tapu tahsisle ilgili her türlü soru ve önerilerinizi iletebilirsiniz.